Yıllık izin, fabrikada en çok tartışma çıkaran özlük konusudur: "benim 20 gün hakkım var", "pazar sayılır mı", "geçen yıldan kaç gün kaldı". Tartışmanın kaynağı kural değil, kaydın dağınık olmasıdır. Bu yazı yasal kuralları kısa ve net anlatır, sonra kuralı tek dosyada işleten şablonu verir.
Kaç gün? Kıdeme göre üç basamak
4857 sayılı İş Kanunu madde 53'e göre, aynı işverende en az 1 yıl çalışmış işçiye:
- 1 yıldan 5 yıla kadar (5 yıl dahil): 14 gün
- 5 yıldan fazla, 15 yıldan az: 20 gün
- 15 yıl ve üzeri: 26 gün
18 yaş altı ve 50 yaş üstü işçilere, kıdemi ne olursa olsun en az 20 gün verilir. Toplu iş sözleşmeleri bu süreleri artırabilir; azaltamaz. Yer altı işlerinde süreler 4'er gün fazladır.
Hak ediş tarihi ve kıdem hesabı
İzin hakkı, işe giriş tarihinin yıl dönümünde doğar; 15 Mart 2025'te başlayan işçi ilk iznini 15 Mart 2026'da hak eder. Kıdem basamağı da bu tarihe göre belirlenir: 5. yılını dolduran işçi, 6. yıl izninde 20 güne geçer. Aynı işverenin farklı iş yerlerinde geçen süreler birleştirilir; deneme süresi kıdemden sayılır.
Hangi günler izinden düşer?
İzin günleri iş günü olarak sayılır: izin süresine rastlayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri izinden düşülmez. 14 günlük izin kullanan işçi, aradaki iki pazar ve varsa bayram günleri eklenince fiilen daha uzun süre işten uzak kalır. Cumartesi çalışılan iş yerinde cumartesi iş günüdür ve izinden düşer; cumartesi tatil olan iş yerinde düşmez. Bu yüzden izin kaydında başlangıç–bitiş tarihi ile düşülen gün sayısı ayrı tutulmalıdır.
Bölerek kullanma ve devreden izin
İzin, tarafların anlaşmasıyla bölünebilir; ancak bir bölümü 10 günden az olamaz (2016 değişikliğiyle kalan kısım istenildiği kadar bölünebilir). Kullanılmayan izin yanmaz; işçinin alacağı olarak birikir ve iş sözleşmesi sona erdiğinde ücreti ödenir. Biriken izin işveren için hem maliyet hem denetim riskidir: iş müfettişi izin defteri ve kayıtlarını ister. Yıl başında her kişi için "devreden gün" sütunu tutmak ve 20+ gün birikenleri plana almak en sağlıklı yoldur.
İzin ücreti ve izinde çalışma
İzin ücreti, izne çıkmadan önce peşin ödenir veya avans olarak verilir. İzinli işçi bu sürede başka bir işte ücret karşılığı çalışamaz; çalıştığı tespit edilirse izin ücreti geri alınabilir. İzin süresince SGK primleri normal şekilde yatırılmaya devam eder; izin günleri prim gününe sayılır.
Ücretsiz izin ve yol izni
İzni şehir dışında geçirecek işçiye, talep etmesi hâlinde gidiş-dönüş için 4 güne kadar ücretsiz yol izni verilir. Bunun dışındaki ücretsiz izinler ancak işçinin yazılı talebiyle verilir; işverenin tek taraflı "ücretsiz izne çıkarması" iş sözleşmesinde esaslı değişiklik sayılır.
İzin kaydında olması gerekenler
İşveren, yıllık izin kayıt belgesi tutmakla yükümlüdür. Pratikte iki tablo yeter: (1) personel listesi — işe giriş, kıdem, hak ediş günü, devreden, kullanılan, kalan; (2) izin kayıtları — her talep bir satır: sicil, tür, başlangıç, bitiş, düşülen gün, onay durumu. Kalan izin = devreden + yıllık hak − kullanılan (yalnız onaylanmış kayıtlar). Bu iki tablo birbirine bağlı olduğunda "kaç günüm kaldı" sorusu bir bakışta cevaplanır.
Ücretsiz şablon
Aşağıdaki İzin Takip şablonu bu yapıyı hazır verir: Personel sayfasında kıdem ve hak ediş otomatik hesaplanır (14/20/26 kuralı parametre olarak değiştirilebilir), İzin Kayıtları sayfasında sicil seçilir ve pazar günleri düşülmüş gün sayısı hesaplanır, Dashboard bugün izinde olanları, onay bekleyen talepleri, bölüm bazlı kullanılan/kalan izni ve 20+ gün biriken kişileri gösterir. Bölüm filtresiyle her bölüm ayrı raporlanır.
Daha fazlası için
Yıllık izin, kıdem, bordro ve özlük belgeleri aynı kişi kaydından beslenince hesap hatası ortadan kalkar. TAKMOS İK Modülü'nün Özlük ve Belge bölümü izin kayıt belgesini, izin formunu ve kalan izin raporunu kişi dosyasından otomatik üretir; biriken izin uyarısı yöneticiye düşer.
İzin Takip
Personel listesi ve izin kayıtlarından beslenen, bölüm filtreli izin panosu. Kıdeme göre hak ediş (14/20/26), kullanılan ve kalan izin, bugün izinde olanlar, onay bekleyenler ve biriken izin uyarısı.
İndir (.xlsx · 94 KB) Tüm şablonlar →